تغییر فاز تورم خودرو

گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد تورم خودرو در خردادماه وارد فاز جدیدی شده است؛ به‌طوری‌که با فروکش کردن تب افزایش قیمت خودرو، کانون فشار تورمی از بازار خرید به هزینه‌های استفاده و نگهداری خودرو منتقل شده‌است. اکنون برای بسیاری از خانوارها، چالش اصلی نه خرید خودرو، بلکه تامین هزینه‌های مالکیت آن است.
تغییر فاز تورم خودرو
تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران از شاخص قیمت مصرف‌کننده، از تغییر فاز تورم در بخش حمل‌ونقل حکایت دارد. اگرچه پس از رشد قیمت خودرو در اردیبهشت‌ماه (به واسطه حقوق دولتی)، آهنگ افزایش قیمت‌ها در خرداد به شکل محسوسی کاهش یافته و تورم ماهانه گروه حمل‌ونقل از ۲۰.۲درصد به ۵.۷درصد رسیده است، اما این به معنای کاهش قیمت خودرو یا افت هزینه‌های جابه‌جایی نیست. برعکس، تورم نقطه‌به‌نقطه این گروه از ۹۷.۳درصد در اردیبهشت به ۱۰۳.۱درصد در خرداد افزایش یافته است. همزمان تورم سالانه نیز از ۵۳.۲ به ۵۹.۶درصد رسیده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد اگرچه شوک اولیه قیمت‌ها فروکش کرده، اما اثر آن اکنون در شاخص‌های بلندمدت نمایان شده است.

بررسی جزئیات زیرگروه‌های حمل‌ونقل خردادماه نشان می‌دهد درحالی‌که بازار خرید خودرو وارد فاز آرام‌تری شده، هزینه استفاده از خودرو و همچنین خدمات حمل‌ونقل عمومی همچنان با شتاب در حال افزایش است؛ وضعیتی که بیانگر انتقال تدریجی فشار تورمی از «خرید خودرو» به «هزینه جابه‌جایی» است. اما همان‌طور که عنوان شد، داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد مهم‌ترین تغییر خردادماه، افت محسوس تورم ماهانه در زیرگروه «خرید وسایل نقلیه» است. تورم ماهانه این بخش در خرداد تنها ۱.۶درصد ثبت شده؛ رقمی که در مقایسه با جهش سنگین اردیبهشت، از آرام‌تر شدن بازار خودرو حکایت دارد.

هرچند مرکز آمار جزئیات اردیبهشت این زیرگروه را منتشر نکرده، اما رشد ۲۰.۲درصدی تورم ماهانه کل گروه حمل‌ونقل در آن ماه، نشان می‌دهد که موتور اصلی افزایش شاخص، رشد قیمت خودرو پس از صدور مجوز افزایش قیمت محصولات خودروسازان بوده است. در اردیبهشت‌ماه قیمت خودرو به واسطه حقوق دولتی یعنی ارزش افزوده، پلاک‌گذاری و غیره افزایش یافت. با این حال در خرداد اما بازار وارد مرحله متفاوتی شد. افزایش قیمت کارخانه‌ای که بخش عمده آن در اردیبهشت اعمال شده بود، دیگر به همان شدت تکرار نشد و بازار فرصت یافت قیمت‌های جدید را هضم کند. به همین دلیل، سرعت رشد قیمت خودرو کاهش یافت، هرچند سطح قیمت‌ها همچنان در مقایسه با سال گذشته بسیار بالاتر باقی ماند. همین موضوع را می‌توان در تورم نقطه‌به‌نقطه خردادماه مشاهده کرد. درحالی‌که تورم ماهانه خرید خودرو تنها ۱.۶درصد بوده، تورم نقطه‌به‌نقطه این زیرگروه به ۱۲۴.۱درصد رسیده است؛ به این معنا که خانواری که امروز قصد خرید خودرو دارد، به‌طور متوسط بیش از دوبرابر خرداد سال گذشته هزینه پرداخت می‌کند. همچنین تورم سالانه این زیرگروه نیز به ۶۳.۸درصد رسیده که از میانگین کل اقتصاد بالاتر است.